بیماری و پاک شدن گناهان
و به یکی از یارانش که بیمار بود فرمود: خدا آنچه را که از آن شکایت داری (بیماری) موجبکاستن گناهانت قرار داد ، در یماری پاداشی نیست امّا گناهان را از بین می برد ، و آنها را چونان برگ پاییزی می ریزد ، و همانا پاداش در گفتار به زبان ، و کردار با دست ها و قدم هاست ، و خدای سبحان به خاطرنیّت راست ، و درون پاک ، هرکس از بندگانش را که بخواهد وارد بهشت خواهد کرد .
می گویم:(راست گفت اما علی ((درود خدا بر او باد)) که بیماری پاداشی نسبت به بندۀ خود ، در ناملایمات زندگی و بیماری ها و همانند آنها ، امّا اجر و پاداش در برابر کاری است که بنده انجام می دهد . پس بین این دو تفاوت است که امام علی (ع) آن را با علمِ نافذ و رای رسای خود ، بیان فرمود .)
حکمت 43 ( تاریخی ، تربیتی)
الگوهای انسانی (فضایل اخلاقی یکی از یاران)
در یاد یکی از یاران «خبّاب بن ارت» فرمود: خدا خبّاب بن ارت را رحمت کند ، با رغبت مسلمان شد ، و از روی فرمان برداری هجرت کرد ، و با قناعت زندگی گذارند ، و از خدا راضی بود و مجاهد زندگی کرد .
حکمت 44 (اخلاقی)
ارزش اخرت گرایی
و درود خدا بر او ، فرمود : خوشا به حال کسی که به یاد معاد باشد ، برای حسابرسی قیامت کار کند ، با قناعت زندگی کند ، و از خدا راضی باشد .
حکمت 45 (اخلاقی ، انسان شناسی ، سیاسی)
راه شناخت مومن و منافق
و دردود خدا بر او ، فرمود: اگر با شمشیرم بر بینی مومن بزنم که دشمن من شود ، با من دشمنی نخواهد کرد ، و اگر تمام دنیا را به منافق ببخشم تا مرا دوست بدارد ، دوست من نخواهد شد ، و این بدان جهت است که قضایای الهی جاری شد ، و بر زبان پیامبر اُمّی صَلَیّ الله ُعَلیهِ وَ اله وَسَلَّم گذشت که فرمود: «ای علی ! مومن تو را دشمن نگیرد ، و مناق تو را دوست نخواهد داشت »
حکمت 46 (اخلاقی)
ارزش پشیمانی و زشتی غرورزدگی
و ردود خدا بر او، فرمود: گناهی که تو را پشیمان کند ، بهتز از کار نیکی است که تو را به خودپسندی وا دارد.
حکمت 47 (اخلاقی)
شناخت ارزش ها
و درود خدا بر او فرمود : ارزش مرد به اندازۀ همّت اوست ، و راستگویی او به میزان جوانمردیاش ، و شجاعت او به قدر ننگی است که احساس می کند ، و پاکدامنی او به اندازۀ غیرت اوست.
حکمت 48 (اخلاقی ، سیاسی)
راز داری و پیروزی
و درود خدا بر او فرمود: پیروزی در دور اندیشی ، و دور اندیشی در بکارگیری صحیح اندیشه ، و اندیشه صحیح به رازداری است .
حکمت 49 (اخلاقی ، اجتماعی)
شناخت بزرگوار و پست فطرت
و درود خدا بر او، فرمود : از یورش بزرگوار به هنگام گرسنگی ، و از تهاجم انسان پَست به هنگام سیری ، بپرهیز .
حکمت 50 (اخلاقی ، اجتماعی)
راه جذب دل ها
و درود خدا بر او ، فرمود : دل های مردم گریزان است ، به کسی روی اورند که خشرویی کند.
حکمت 51 (اخلاقی ، سیاسی)
قدرت و عیب پوشی
و درود خدا بر او ، فرمود : عیب تو تا آنگاه که روزگار با تو هماهنگ باشد ، پنهان است .
حکمت 52 (خلاقی ، سیاسی )
روش برخورد با شکست خوردگان
و درود خدا بر او ، فرمود : سزاوار ترین مردم به عفو کردن ، نواناترینشان به هنگام کیفر دادن است .
حکمت 53 (اخلاقی ، اقتصادی ، اجتماعی )
شناخت جایگاه سخاوت و ایثارگری
و درود خدا بر او ، فرمود : سخاوت آن است که ت. آغاز کنی ، زیرا آنچه با درخواست داده می شود یا از روی شرم است یا از بیم شنیدن سخن ناپسند است .
حکمت 54 (اخلاقی ، اجتماعی )
ارزش های اخلاقی
و درود خدا بر او ، فرمود : هیچ ثروتی چون عقل ، و هیچ فقری چون نادانی نیست . هیچ ارثی چون ادب ، و هیچ پشتیبانی چون مشورت نیست .
حکمت 55 (اخلاقی)
اقسام بردباری
و درود خدا بر او ، فرمود : شکیبایی دو گون است : شکبایی بر آنچه خوش نمی داری و شکیبایی در آنچه دوست می داری .
حکمت 56 (اخلاقی ، اتجتماعی)
تهیدستی و تنهایی
و درود خدا بر او ، فرمود : ثروتمندی در غربت ، مانند در وطن بودن است و تهیدستی در وطن ، غربت است .
حکمت 57 (اخلاقی)
ارزش قناعت و خودکفایی
و درود خدا بر او باد ، فرمود : قناعت ، پروتی است پایان ناپذیر.
این سخن از رسول خدا (ص) نیز نقل شده است .
حکمت 58 (اخلاقی)
توانگری و شهوت ها
و درود خدا بر او ، فرمود : ثروت ، ریشه شهوت هاست .
حکمت 59 (اخلاقی ، اجتماعی )
ارزش تذکر دادن اشتباهات
و درود خدا بر او ، فرمود : آن که تو را هشدار داد ، چون کسی است که تو را مژده داد .
حکمت 60 (اخلاقی ، تربیتی)
ضرورت کنترل زبان
و درود خدا بر او ، فرمود :زبان تربیت نشده ، درّنده ای است که اگر رهایش کنی می گزد !
حکمت 61 (اخلاقی)
شیرینی آزارِ زن
و درود خدا بر او ، فرمود : نیش زن شیرین است .
حکمت 62 (اخلاقی ، اجتماعی)
روش پاسخ دادن به ستایش ها و نیکی ها
و درود خدا بر او ، فرمود : چون تو را ستودند بهتر از آنان ستایش کن ، و چون به تو احسان کردند ، بیشتر از آن ببخش . به هر حال پاداِش بیشتر ، از آِن آغاز کننده است .
حکمت 63 (اخلاقی ، اجتماعی)
ارزش شفاعت
و درود خدا بر او ، فرمود :شفاعت کننده چونان بال و پر درخواست کننده است .